Jedna od osnovnih postavki homeopatije je ta, da bolest nije poseban entitet. Bolest, kao takva, ne postoji. U skladu sa polaznim stanovištem ove nauke da svaki čovek ima životnu energiju koja ga održava u stanju harmonije i da je zdravlje dinamičan proces prilagođavanja, bolest je znak da je ta energija trenutno narušena. U skladu sa tim, simptomi su signali otpora kojim organizam pokušava da ponovo uspostavi ravnotežu i suprotstavlja se problemima koji su ga zadesili. Opet sa tim u vezi, simptomi nisu određeni bolešću, već ih određuje individualnost osobe.

Zato se homeopate ne trude da suzbiju simptome. Oni simptome proučavaju, i preko sazanja o njima ulaze u suštinu posebnosti pojedinca.

Homeopatija se zasniva na četiri osnovna zakona:

Prvi zakon je Zakon sličnosti - Similia similibus curentur ili: Slično se sličnim leči. To znači sledeće: supstance koje kod zdravog čoveka izazivaju određene simptome, koriste se za lečenje osobe koja u određenom momentu (periodu) ima iste simptome. Tri su osnovne pretpostavke Zakona sličnosti:

– skup datih simptoma nije bolest; to je odbrambena reakcija organizma, nastala mobilisanjem životne energije;

– organizam najbolje zna šta mu je činiti – simptomi su izraz njegove optimalne reakcije i njima on nastoji da uspostavi izgubljenu ravnotežu;

– zato se organizmu najbolje može pomoći ako se simptomi potpomognu upravo u njihovom delovanju. Ukoliko bi se simptomi suzbijali, odbrambene snage bi slabile, a organizmu bi ubuduće stalno bila potrebna pomoć spolja.

Drugi zakon homeopatije je Heringov zakon ili Zakon pravca lečenja. To znači da se ozdravljenje kreće prema poznatom obrascu:

– od unutra ka spolja – simptomi se kreću od unutrašnjih organa prema koži;
– od važnijih organa ka manje važnim – simptomi se povlače npr. sa srca i idu na zglobove, ili se sa pluća pomeraju na grlo, a sa grla na nos;
– od gore prema dole – npr. pacijent ima kožne probleme na licu, a nakon leka simptomi se spuštaju na kožu oko struka; bolovi u ramenu, zatim kuku i na kraju u skočnom zglobu;
– od najnovijih simptoma ka starijim - najpre se povlače simptomi koji su nedavno nastali a najduže su prisutni najstariji simptomi, što znači da se povlače obrnutim redosledom od redosleda nastajanja.

Zanimljivo je da je Konstantin Hering (Constantine Hering), dok je studirao medicinu u Lajpzigu, bio angažovan da napiše knjigu koja bi opovrgla homeopatiju. Dok je čitao Hanemanove radove, promenio je mišljenje, upoznao Hanemana i postao njegov lični prijatelj. Povremeno je predavao matematiku i prirodne nauke na Berkmanovom institutu u Drezdenu. 1826. godine je poslat u Surinam, u ekspediciju. Tamo je ostao do 1833. kada se preselio u Pensilvaniju, postao pionir u širenju homeopatije u Americi i osnovao prvu školu homeopatije.

Treći zakon homeopatije je Zakon jednog leka. Terapeuti klasične homeopatije će osobi odrediti uvek samo jedan lek, i to onaj čija simptomska slika odgovara ustanovljenim simptomima kod osobe. Homeopatija smatra da, ako ne odgovara specifičnoj individualnoj senzitivnosti prema jedinstvenom reagovanju odbrambenih snaga osobe, lek neće biti kompatibilan sa postojećim poremećajem. Ovo se odnosi na određivanje leka u datom momentu. Posle izvesnog vremena, homeopata može (i često se događa) da ustanovi da je lek „uradio svoje“ i da osoba posle njega odgovara slici drugog leka. U skladu sa tim promenama, homeopata će dati drugi lek. Ali, u datom momentu, homeopata će dati samo jedan lek.

Četvrti zakon homeopatije je Zakon minimalne doze.

Haneman je otkrio da, kada supstance razredi i snažno promućka, one zadržavaju svoju potentnost i pored veoma umanjene koncentracije. Ovo je nazvao potencizacija, a sukcesivno umanjene doze koje je dobijao razređivanjem - potencama. Za razliku od oficijelne medicine, koja zastupa princip veća doza - jače dejstvo, homeopatski preparati pokazuju:
1) da niske potence, odnosno mala razblaženja, imaju kratkotrajno i površno dejstvo;
2) da srednje potence deluju duže, a da je opseg simptoma na koje utiču širih i dubljih razmera;
3) da su visoke potence tj. najveća razblaženja, najfundamentalnijeg delovanja, a da se njihov uticaj nastavlja još dugo posle prestanka korišćenja.
Tesko je objasniti da mikro doze preparata, razblažene i iznad Avogadrovog broja (6,023 x 10 na 23.) izazivaju veoma snažne reakcije, čak i kad u rastvoru nema ni jednog jedinog preostalog molekula supstance. Haneman je to objasnio tako, da organizam odbija jake doze leka, a da, što je razblaženje veće, lek se lakše „uklapa u organizam“ i ima jači efekat na energiju.
Tek u novije vreme, sa napredovanjem informatike i kvantne fizike, moguće je objasniti i početi sa dokazivanjem ovih postulata. Naime, rastvorena supstanca i posle velikog razblaženja, ostavlja svoj otisak u rastvaraču. Taj otisak je energija, koja ima osobinu da se reprodukuje kao informativni sadržaj, a koji odgovara energiji osobe.

Homeopatski lekovi podstiču prirodnu sposobnost organizma da se izleči. Homeopatija pruža mogućnost da se prirodnim putem vrati narušena ravnoteža.